23 kwietnia, sobota | godz. 18:00
Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK w Krakowie | ul. Lipowa 4
Premiera najnowszego filmu Mieke Bal – Reasonable Doubt. Spotkanie i dyskusja z autorką (dr Roma Sendyka, Thomas Germaine, Marja Skaffari, Magdalena Mazik)

Reasonable Doubt, 2015, reż. Mieke Bal, języki: francuski, fiński, angielski, polski.

Reasonable Doubt to najnowszy projekt Mieke Bal, kończący trylogię długometrażowych filmów-instalacji (po analizie szaleństwa i dyskursu psychoanalizy z Long History of Madness i studium afektów z Madame B opartym na prozie Flauberta). To próba połączenia obu poprzednich wątków – rozważań dotyczących afektów i psychoanalizy – w kontekście europejskiej kultury, o której sądzi się, że ufundowana jest na mocnej podbudowie racjonalizmu. Bal zadaje w tym projekcie ważne pytania: czy projekt kartezjańskiego racjonalizmu rzeczywiście redukował emocjonalność? Czy nie przeoczyliśmy w nim aspektu afektywnego? Czy nie był znacznie bliższy analizie „namiętności duszy”, niż nam się dziś wydaje? René Descartes pokazany jest prowokacyjnie, jako człowiek emocjonalny, jako myśliciel bliższy Spinozie niż swemu karykaturalnemu wizerunkowi, jaki dotarł do XX wieku. Kartezjusz jest tu autorem nie tylko Rozważań o metodzie, ale również Les Passions de l’âme (Namiętności duszy). Jego biografia – traktowana z groteskowym dystansem – jest skonfrontowana z równolegle rozwijającym się biogramem Krystyny, królowej Szwecji, na której dwór zostaje zaproszony. Ta podwójna prezentacja pasjonujących (w sensie również: namiętnych, tematem ich spotkania jest miłość) osobowości jest okazją do „myślenia w filmie” o dominantach europejskiej tradycji filozoficznej. Projekt Rasonable doubt jest oparty na autentycznych tekstach z listów i pism Kartezjusza i Krystyny. Będzie pokazywany w dwóch formach: jako pełnometrażowy film oraz jako pięciokanałowa instalacja wideo. Film był kręcony, m.in w Muzeum Narodowym na Zamku w Nieborowie i w parku w Arkadii, z udziałem polskich twórców (m.in. prof. Wiesław Juszczak, artystka wideo Agnieszka Kalinowska). Prezentacja na Festiwalu Filmu Filozoficznego będzie światową premierą tego obrazu.

—–

Mieke Bal – teoretyczka kultury, krytyczka, artystka. Profesor Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych, założycielka Amsterdam School for Cultural Analysis (ASCA) działającej na uniwersytecie amsterdamskim. Komparatystka, filolożka, jedna z najważniejszych postaci wśród badaczy z obszaru studiów wizualnych i szerzej – kulturowych. Jej teorie współtworzyły zjawiska dziś określane jako zwrot wizualny i afektywny. Od 2004 roku praktyki teoretyczne tej badaczki są wspierane „myśleniem w filmie”. Gest przenoszenia wypowiedzi tradycyjnie zamykanej w murach akademii do ruchomego, bardziej demokratycznego medium zaowocował wieloma filmami i projektami instalacji wideo, m.in. „Madame B” (2014) i „Long History of Madness” (2011). Jej filmografia to również prace i instalacje wideo „Nothing Is Missing”, 2010; „Mère Folle”, 2010, „Separations”, 2009; „State of Suspension”, 2008; „Becoming Vera”, 2008; „Glub (Hearts)”, 2004.

dr Roma Sendyka – zajmuje się teoriami badań literackich i kulturowych (m.in. new historicism), badaniami nad wizualnością (visual culture studies), genologią (zwłaszcza gatunkami pogranicza, min. eseistyką) i zjawiskami „transdyscyplinarnymi” (relacje tekst obraz). Autorka książki Nowoczesny esej. Studium historycznej świadomości gatunku (Kraków, Universitas 2006, seria „Horyzonty Nowoczesności”). Adiunkt w Katedrze Antropologii Literatury i Badań Kulturowych WP UJ.

Thomas Germaine – aktor, studiował w Rouen, Paryżu i Barcelonie. W 2012 roku zagrał Henryka VI w osiemnastogodzinnym spektaklu w reżyserii Thomasa Jolly’ego na festiwalu teatralnym w Awinionie, granym później również w paryskim Odeonie. Spektakl otrzymał liczne nagrody, m.in. nagrodę Beaumarchais 2014, nagrodę Molière’a i wyróżnienie krytyków. Uczy w Rouen i Paryżu, od 2015 roku gra w Ryszardzie III w Odeonie. Wystąpił w trzech filmach Mieke Bal: Mère Folle, Madame B. i w Reasonable Doubt.

Marja Skaffari – fińska aktorka i performerka, pracuje dla teatru, występuje w filmach. Studiowała w akademii sztuki w Turku. Pracowała dla niezależnych teatrów w Turku, Helsinkach i Tampere. Szczególnie ważnym gatunkiem w jej dorobku aktorskim są monodramy. Wystąpiła w trzech filmach Mieke Bal: Mère Folle, Madame B. i w Reasonable Doubt.

Magdalena Mazik – kierowniczka Biblioteki w Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK, doktorantka w Katedrze Antropologii Literatury i Badań Kulturowych UJ, absolwentka filozofii.

—-

Festiwal Filmu Filozoficznego to unikatowe interdyscyplinarne wydarzenie, którego celem jest pobudzanie szerokiego grona odbiorców do refleksji filozoficznej za pomocą projekcji filmowych. Jest to pierwsza tego typu inicjatywa w Polsce i na świecie działająca nieprzerwanie od 2006 roku. Tegoroczna, jubileuszowa, dziesiąta edycja festiwalu odbędzie się w dniach od 19 do 24 kwietnia 2016 r.

Tematem dziesiątej edycji Organizatorzy postanowili uczynić Miłość. Starają się jednak uciec od jej stereotypowych wyobrażeń, które w pierwszej kolejności przychodzą nam na myśl. Miłość jest tylko punktem wyjścia dla poszukiwań. To jeden z najstarszych, najbardziej powszechnych i nieoczywistych fenomenów światowej kultury podejmowanych
i analizowanych poprzez różne filozofie. „Miłość jest sztuką”, jak pisał niemiecki filozof, psychoanalityk Erich Fromm.

Gościem Specjalnym tegorocznej edycji festiwalu będzie Mieke Bal, holenderska badaczka, teoretyk kultury i artystka audiowizualna. Podczas festiwalu odbędzie się światowa premiera jej najnowszego filmu „Reasonable Doubt”. Projekt jest oparty na autentycznych tekstach listów i pism Kartezjusza i Krystyny, królowej Szwecji. Pokazany zostanie podczas dwóch projekcji w formie linearnej i instalacji pięciokanałowej.

Jednym z wydarzeń festiwalu będzie także panel „Obrazy miłości w kinie polskim – filmowanie jest filozofowaniem”, w ramach którego podjęte zostaną wątki: egzystencjalne, problem samotności i emocjonalnej pustki czy uczucia w epoce „nomadyczności. Panel poprowadzi prof. Małgorzata Radkiewiecz. Wśród spotkań w ramach festiwalu i imprez towarzyszących można wyróżnić również spotkanie z prof. Jerzym Vetulanim poprzedzone projekcją filmu Agnieszki Piotrowskiej „Poślubiona Wieży Eiffel’a”, który będzie punktem wyjścia do rozmowy z udziałem reżyserki, które poprowdzi Krzysztof Bielwski (21 kwietnia, kino MIKRO).

Więcej informacji: www.festiwalfilmufilozoficznego.com